Uprawnienia budowlane: kto ich potrzebuje i jak to potwierdzić

Samodzielne funkcje techniczne i kto może je pełnić

Za samodzielne funkcje techniczne w budownictwie ustawa uważa w szczególności: projektowanie, sprawdzanie projektów oraz sprawowanie nadzoru autorskiego (art. 12 ust. 1 pkt 1), kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi (pkt 2), wykonywanie nadzoru inwestorskiego (pkt 4) i sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych (pkt 5); pkt 3, czyli kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych, pomijamy jako niedotyczący remontów. Funkcje z pkt 1-5 mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, stwierdzone decyzją zwaną uprawnieniami budowlanymi, wydaną przez organ samorządu zawodowego (ust. 2); mogą je też wykonywać osoby, których kwalifikacje zawodowe zostały uznane na zasadach określonych w przepisach odrębnych (art. 12a). Osoby te odpowiadają za wykonywanie funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność, organizację pracy, bezpieczeństwo i jakość (ust. 6). Kontrole obiektów z art. 62 ust. 1 co do zasady przeprowadzają osoby z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności (ust. 4), ale ust. 5-6a przewidują wyjątki, np. kontrolę przewodów dymowych oraz grawitacyjnych spalinowych i wentylacyjnych przez osoby z kwalifikacjami mistrza w rzemiośle kominiarskim (ust. 6 pkt 1). Uprawnienia budowlane mogą być udzielane do projektowania lub kierowania robotami, w ograniczonym zakresie lub bez ograniczeń, z określeniem specjalności i zakresu prac (art. 13 ust. 1-2); szczegółów ten serwis nie omawia, sprawdź je w uprawnieniach osoby, z którą chcesz współpracować.

Podstawa: Prawo budowlane, art. 12 ust. 1 pkt 1; Prawo budowlane, art. 12 ust. 1 pkt 2; Prawo budowlane, art. 12 ust. 1 pkt 4; Prawo budowlane, art. 12 ust. 1 pkt 5; Prawo budowlane, art. 12 ust. 2; Prawo budowlane, art. 12 ust. 2; Prawo budowlane, art. 12a; Prawo budowlane, art. 62 ust. 4; Prawo budowlane, art. 62 ust. 6 pkt 1; Prawo budowlane, art. 13 ust. 1; Prawo budowlane, art. 12 ust. 6.

Jak uprawnienia są potwierdzane i kontrolowane

Podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych stanowi wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę z określonym w nim terminem ważności (art. 12 ust. 7). Wymogu przedkładania takiego zaświadczenia nie stosuje się do osób wpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane (ust. 7a); dane identyfikujące uprawnienia budowlane podlegają wpisowi do tego rejestru (ust. 5g). Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego kontrolują posiadanie uprawnień przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne (art. 81 ust. 3 pkt 1); wobec osób wpisanych do rejestru kontrolę prowadzi się na podstawie danych z systemu e-CRUB (ust. 3a), a przy awarii systemu organy mogą żądać kopii uprawnień lub kopii zaświadczenia (ust. 3b). Centralny rejestr osób posiadających uprawnienia budowlane prowadzi w systemie e-CRUB Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a). Udostępnieniu podlegają m.in. numer, specjalność i zakres uprawnień oraz informacja o przynależności do okręgowej izby, w tym o zawieszeniu w prawach członka (ust. 5 w związku z ust. 2 pkt 8-9), a wybrane dane z rejestru są publikowane na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ust. 5a). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zapewnia dostęp do samego systemu e-CRUB organom administracji architektoniczno-budowlanej, organom nadzoru budowlanego i organom izb (ust. 5d); inwestora ustawa wśród tych podmiotów nie wymienia. Ustawa nie opisuje wyszukiwarki dla inwestora, więc w razie wątpliwości zapytaj izbę. Od 2 października 2026 r. (nowelizacja z poz. 1161, art. 2 pkt 1 w związku z art. 5: wejście w życie po upływie 30 dni od ogłoszenia 1 września 2026 r.; nie ma jej w tekście jednolitym poz. 524, ogłoszonym 27 marca 2026 r.) osoba zawieszona w prawach członka izby samorządu zawodowego nie może wykonywać samodzielnej funkcji technicznej w okresie zawieszenia (art. 12 ust. 7b). Wniosek serwisu, nie obowiązek inwestora: przed podpisaniem umowy warto poprosić projektanta albo kierownika budowy o numer uprawnień, a zaświadczenie z izby z terminem ważności tylko wtedy, gdy osoba nie jest wpisana do centralnego rejestru (art. 12 ust. 7 i 7a).

Podstawa: Prawo budowlane, art. 12 ust. 7; Prawo budowlane, art. 12 ust. 7a; Prawo budowlane, art. 12 ust. 5g; Prawo budowlane, art. 81 ust. 3 pkt 1; Prawo budowlane, art. 81 ust. 3a; Prawo budowlane, art. 81 ust. 3b; Prawo budowlane, art. 88a ust. 1 pkt 3; Prawo budowlane, art. 88a ust. 2 pkt 8; Prawo budowlane, art. 88a ust. 2 pkt 9; Prawo budowlane, art. 88a ust. 5; Prawo budowlane, art. 88a ust. 5a; Prawo budowlane, art. 88a ust. 5d.