Rozbiórka budynku: zgłoszenie czy pozwolenie na rozbiórkę

Rozbiórka: pozwolenie, zgłoszenie albo nic

Punktem wyjścia jest pozwolenie: rozbiórkę można rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę (art. 30b ust. 1). Art. 31 przewiduje wyjątki. Samo zgłoszenie wystarcza przy rozbiórce budynków i budowli o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest niemniejsza niż połowa wysokości, oraz napowietrznej linii energetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV i niższym niż 110 kV (ust. 1). Ani pozwolenia, ani zgłoszenia nie wymaga rozbiórka obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na budowę, oraz budynków i budowli na terenach zamkniętych ustalonych decyzją Ministra Obrony Narodowej (ust. 1a). Przepisu o zgłoszeniu (ust. 1) i o terenach zamkniętych (ust. 1a pkt 2) nie stosuje się do obiektów wpisanych do rejestru zabytków ani objętych ochroną konserwatorską (ust. 1b), więc zgłoszenie z ust. 1 odpada i zostaje pozwolenie na rozbiórkę (art. 30b ust. 1). Ust. 1b nie wymienia ust. 1a pkt 1, więc co do takich obiektów zapytaj organ i konserwatora. Brzmienia ust. 1 i ust. 1a pkt 1 nakładają się w części i ustawa nie rozstrzyga tego wprost, więc przy rozbiórce budynku zapytaj organ, który tryb stosuje.

Podstawa: Prawo budowlane, art. 30b ust. 1; Prawo budowlane, art. 31 ust. 1; Prawo budowlane, art. 31 ust. 1 pkt 1; Prawo budowlane, art. 31 ust. 1 pkt 2; Prawo budowlane, art. 31 ust. 1a; Prawo budowlane, art. 31 ust. 1a pkt 1; Prawo budowlane, art. 31 ust. 1b.

Zgłoszenie rozbiórki: co zawiera i kiedy wolno zacząć

Zgłoszenia rozbiórki dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej, na papierze albo przez portal e-Budownictwo (art. 31 ust. 1c i 1d). W zgłoszeniu określa się zakres, miejsce i sposób wykonywania rozbiórki (ust. 2). Z odesłania w ust. 2 wynika, że stosuje się odpowiednio art. 30 ust. 5, 5aa, 5c, 5d i 6a oraz art. 30b ust. 3 pkt 1: zgłoszenia dokonuje się przed zamierzonym terminem rozpoczęcia, organ może w ciągu 21 dni od doręczenia wnieść sprzeciw decyzją, a rozbiórkę można zacząć, jeśli w tym terminie sprzeciwu nie wniósł (organ może też z urzędu, przed upływem terminu, wydać zaświadczenie o braku podstaw do sprzeciwu; wyłącza ono sprzeciw i uprawnia do rozpoczęcia robót, art. 30 ust. 5aa); wezwanie do uzupełnienia braków przerywa bieg terminu; do zgłoszenia dołącza się zgodę właściciela obiektu lub jej kopię. Organ może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, jeśli rozbiórka może pogorszyć stosunki wodne, warunki sanitarne lub stan środowiska albo wymaga zachowania warunków, od których może zależeć prowadzenie robót (ust. 3), i może żądać danych o obiekcie lub o robotach rozbiórkowych ze względu na bezpieczeństwo ludzi lub mienia (ust. 4). Na liście, dla której inwestor musi ustanowić kierownika budowy, jest tylko rozbiórka objęta pozwoleniem (art. 42 ust. 1 pkt 2 lit. ca), więc przy rozbiórce na zgłoszenie ustawa kierownika nie wymaga (wniosek z listy); gdy nie ma obowiązku ustanowienia kierownika budowy, teren budowy lub rozbiórki zabezpiecza inwestor (art. 45a ust. 2).

Podstawa: Prawo budowlane, art. 31 ust. 1c; Prawo budowlane, art. 31 ust. 1d pkt 2; Prawo budowlane, art. 31 ust. 2; Prawo budowlane, art. 31 ust. 2; Prawo budowlane, art. 30 ust. 5; Prawo budowlane, art. 30 ust. 5aa; Prawo budowlane, art. 30b ust. 3 pkt 1; Prawo budowlane, art. 31 ust. 3 pkt 1; Prawo budowlane, art. 31 ust. 4; Prawo budowlane, art. 42 ust. 1 pkt 2 lit. ca; Prawo budowlane, art. 45a ust. 2.

Pozwolenie na rozbiórkę: wniosek i dokumenty, zabytki

Pozwolenie na rozbiórkę wydaje na wniosek organ administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30b ust. 2). Do wniosku dołącza się: zgodę właściciela obiektu lub jej kopię, szkic usytuowania obiektu, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, pozwolenia, uzgodnienia, opinie i inne dokumenty wymagane przepisami odrębnych ustaw oraz, w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki (ust. 3). Wniosek składa się na papierze albo przez e-Budownictwo (ust. 4). Przy rozbiórce objętej pozwoleniem inwestor ma obowiązek ustanowić kierownika budowy (art. 42 ust. 1 pkt 2 lit. ca). Zabytki mają własne zasady (art. 39). Od 03.06.2026 ust. 1 wymaga przed decyzją o pozwoleniu na budowę pozwolenia konserwatora, a przed zgłoszeniem robót zgłoszenia do konserwatora, wobec którego nie wniósł sprzeciwu; ten ustęp mówi o pozwoleniu na budowę, więc dla rozbiórki rozstrzyga ust. 2: pozwolenie na rozbiórkę obiektu wpisanego do rejestru zabytków może być wydane po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków o skreśleniu obiektu z rejestru (ust. 2); dla obiektów niewpisanych do rejestru, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie wydaje organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, który ma 30 dni na zajęcie stanowiska, a brak stanowiska w tym terminie uznaje się za brak zastrzeżeń (ust. 3 i 4).

Podstawa: Prawo budowlane, art. 30b ust. 2; Prawo budowlane, art. 30b ust. 3 pkt 2; Prawo budowlane, art. 30b ust. 3 pkt 3; Prawo budowlane, art. 30b ust. 3 pkt 4; Prawo budowlane, art. 30b ust. 3 pkt 6; Prawo budowlane, art. 39 ust. 2; Prawo budowlane, art. 39 ust. 3; Prawo budowlane, art. 39 ust. 4.

Rozbiórka przy bezpośrednim zagrożeniu i kara za rozbiórkę bez trybu

Roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na rozbiórkę lub przed zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia (art. 31a ust. 1). Nie zwalnia to z obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia lub dokonania zgłoszenia (ust. 2). Kto dokonuje rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 30b ust. 1 lub art. 31 ust. 1, podlega karze grzywny (art. 93 pkt 3). Rozbiórka nakazana przez organ po samowoli budowlanej to osobna sprawa, opisana w poradniku o samowoli i legalizacji.

Podstawa: Prawo budowlane, art. 31a ust. 1; Prawo budowlane, art. 31a ust. 1; Prawo budowlane, art. 31a ust. 2; Prawo budowlane, art. 93 pkt 3; Prawo budowlane, art. 93.