Skarpa na działce, podjazd dla wózka, rów przy wjeździe, pomost nad stawem: to małe obiekty, które łatwo zlekceważyć, a ustawa mówi o nich osobno. Zasady stoją w art. 29 ust. 1 pkt 8, 13, 36 i 37, ust. 2 pkt 12, 14, 16 i 38 oraz w ust. 3 i 4.
Opisujemy wymagania Prawa budowlanego. Prawo wodne, zgoda zarządcy drogi lub rowu, ochrona przyrody i wymagania techniczne (nachylenie pochylni, nośność murów) wynikają z innych przepisów i nie są tu omawiane.
Mur oporowy i skarpa
Mur oporowy i skarpa: konstrukcje oporowe do 0,80 m
Konstrukcje oporowe o wysokości niewiększej niż 0,80 m nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 38). Przebudowa takiej konstrukcji też ich nie wymaga (ust. 4 pkt 1 lit. b). Konstrukcje oporowe są budowlami (art. 3 pkt 3). Konstrukcji wyższej niż 0,80 m art. 29 w wykazie nie wymienia, więc według zasady z art. 28 ust. 1 jej budowa wymaga pozwolenia na budowę, chyba że mieści się w innym wyjątku z art. 29 (wniosek). Remont budowli, której budowa wymaga pozwolenia na budowę, wymaga zgłoszenia (ust. 3 pkt 2 lit. a); według układu przepisów dotyczy to więc remontu muru oporowego wyższego niż 0,80 m (wniosek). Prawo budowlane nie definiuje konstrukcji oporowej i w art. 29 nie mówi, od czego liczy się wysokość 0,80 m; zapytaj projektanta albo organ.
Podstawa: Prawo budowlane, art. 29 ust. 2 pkt 38; Prawo budowlane, art. 29 ust. 4 pkt 1; Prawo budowlane, art. 3 pkt 3; Prawo budowlane, art. 28 ust. 1; Prawo budowlane, art. 29 ust. 3 pkt 2.
Ogrodzenie i taras opisuje poradnik Taras, ogrodzenie i basen przy domu.
Pochylnia i dostępność wejścia
Pochylnia dla osób niepełnosprawnych i dostępność wejścia
Pochylnie przeznaczone dla osób niepełnosprawnych nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 16), a ich przebudowa też nie (ust. 4 pkt 1 lit. b). Przepis wiąże się z przeznaczeniem pochylni; ustawa nie mówi, czy pochylnia o innym przeznaczeniu mieści się w tym wyjątku, więc w razie wątpliwości zapytaj organ. Ustawa wymienia pochylnię jako odrębny obiekt, a nie wymienia windy, platformy schodowej ani podnośnika, więc nie rozstrzyga wprost, czy dla nich potrzebne jest zgłoszenie lub pozwolenie; zapytaj organ albo projektanta (obiekt budowlany obejmuje instalacje zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, art. 3 pkt 1). Jeśli do pochylni trzeba przebić lub poszerzyć otwór w ścianie zewnętrznej domu jednorodzinnego, osobno stosuje się przepisy o przebudowie przegród zewnętrznych i elementów konstrukcyjnych: przebudowa taka wymaga zgłoszenia, o ile nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu poza działkę (art. 29 ust. 3 pkt 1 lit. a; wniosek co do takiego zakresu robót). Obiekt budowlany ma zapewniać niezbędne warunki korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, w tym osoby starsze (art. 5 ust. 1 pkt 4), a odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie może powodować w takich obiektach ograniczenia dostępności (art. 9 ust. 1). Wymagania techniczne pochylni (nachylenie, szerokość i inne) wynikają z warunków technicznych, których ten serwis nie omawia.
Podstawa: Prawo budowlane, art. 29 ust. 2 pkt 16; Prawo budowlane, art. 29 ust. 4 pkt 1; Prawo budowlane, art. 3 pkt 1; Prawo budowlane, art. 29 ust. 3 pkt 1; Prawo budowlane, art. 5 ust. 1 pkt 4; Prawo budowlane, art. 9 ust. 1.
Gdy pochylnia lub inna zmiana dotyka części wspólnych budynku wielolokalowego, zob. Zgoda wspólnoty lub spółdzielni i wzór pisma.
Przepust w rowie i wylot do cieku
Przepust w rowie i wylot do cieku
Przepusty o przekroju wewnętrznym do 0,85 m2 nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 12). Przepusty o długości niewiększej niż 20 m oraz przekroju wewnętrznym niemniejszym niż 0,85 m2 i niewiększym niż 3 m2 wymagają zgłoszenia (ust. 1 pkt 36), podobnie wyloty do cieków naturalnych (ust. 1 pkt 37). Przekrój dokładnie 0,85 m2 mieści się w obu opisach, a ustawa nie rozstrzyga wprost, który stosować; zapytaj organ. Przepust o przekroju większym niż 3 m2 albo, przy przekroju od 0,85 m2, dłuższy niż 20 m nie mieści się w ust. 1 pkt 36; według zasady z art. 28 ust. 1 potrzebne jest pozwolenie na budowę, chyba że mieści się w innym wyjątku z art. 29 (wniosek). Przebudowa przepustu z pkt 36 i wylotu z pkt 37 wymaga zgłoszenia (ust. 3 pkt 1 lit. b), a przepustu z ust. 2 pkt 12 nie wymaga formalności (ust. 4 pkt 1 lit. b). Przepusty są budowlami (art. 3 pkt 3). Zjazdy z dróg publicznych mają osobne zapisy (ust. 1 pkt 11 i ust. 2 pkt 11); ustawa nie mówi, czy przepust pod zjazdem jest jego częścią, czy osobnym obiektem z powyższych przepisów, więc zapytaj zarządcę drogi albo organ. Jeżeli przepust jest częścią obiektu będącego urządzeniem melioracji wodnych, ust. 2 pkt 14 może wyłączać formalności (wniosek); ustawa nie mówi, który rów jest takim urządzeniem, więc zapytaj zarządcę rowu albo organ. Zgoda zarządcy rowu lub cieku oraz prawo wodne wynikają z innych przepisów, których ten serwis nie omawia.
Podstawa: Prawo budowlane, art. 29 ust. 2 pkt 12; Prawo budowlane, art. 29 ust. 1 pkt 36; Prawo budowlane, art. 29 ust. 1 pkt 37; Prawo budowlane, art. 29 ust. 3 pkt 1; Prawo budowlane, art. 29 ust. 4 pkt 1; Prawo budowlane, art. 3 pkt 3; Prawo budowlane, art. 29 ust. 2 pkt 14; Prawo budowlane, art. 29 ust. 1 pkt 11; Prawo budowlane, art. 29 ust. 2 pkt 11.
Zjazd z drogi opisuje poradnik Podjazd, utwardzenie działki, parking i zjazd z drogi.
Pomost nad wodą
Pomost nad wodą
Pomosty o długości całkowitej do 25 m i wysokości, liczonej od korony pomostu do dna akwenu, do 2,50 m wymagają zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 8). Pomost większy nie mieści się w tym przepisie; według zasady z art. 28 ust. 1 potrzebne jest pozwolenie na budowę, chyba że mieści się w innym wyjątku z art. 29 (wniosek). Przebudowa pomostu z pkt 8 nie wymaga ani pozwolenia, ani zgłoszenia (ust. 4 pkt 1 lit. b); remont obiektu, który nie jest budowlą wymagającą pozwolenia, też nie (ust. 4 pkt 2 lit. a; wniosek co do pomostu z pkt 8). Co do właściwości organu, art. 82 ust. 3 pkt 2 wyłącza pomosty z kategorii obiektów hydrotechnicznych, w których pierwszą instancją jest wojewoda; pierwszą instancją jest więc co do zasady starosta, chyba że pomost leży na terenie z art. 82 ust. 3 pkt 1 (np. pas techniczny, porty i przystanie morskie), jest objęty innym przypadkiem z ust. 3 albo rozporządzeniem wydanym na podstawie ust. 4 (wniosek z układu przepisów). Zgoda właściciela lub zarządcy wody, pozwolenia wodnoprawne i ochrona przyrody wynikają z innych przepisów, których ten serwis nie omawia.
Podstawa: Prawo budowlane, art. 29 ust. 1 pkt 8; Prawo budowlane, art. 29 ust. 4 pkt 1; Prawo budowlane, art. 29 ust. 4 pkt 2; Prawo budowlane, art. 82 ust. 3 pkt 2; Prawo budowlane, art. 82 ust. 3 pkt 1.
Obiekt piętrzący wodę poniżej 1 m
Obiekt piętrzący wodę poniżej 1 m
Obiekty budowlane piętrzące wodę i upustowe o wysokości piętrzenia poniżej 1 m, poza śródlądowymi drogami wodnymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin, wymagają zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 13). Obiekt o większym piętrzeniu albo położony na śródlądowej drodze wodnej lub na wymienionych obszarach chronionych nie mieści się w tym przepisie; według zasady z art. 28 ust. 1 potrzebne jest pozwolenie na budowę (wniosek). Przebudowa obiektów z pkt 13 wymaga zgłoszenia (ust. 3 pkt 1 lit. b). Obiekty budowlane będące urządzeniami melioracji wodnych nie wymagają ani pozwolenia, ani zgłoszenia (ust. 2 pkt 14). Obiekty hydrotechniczne piętrzące i upustowe są wymienione w art. 82 ust. 3 pkt 2 (z wyłączeniem urządzeń melioracji wodnych i pomostów), więc pierwszą instancją może być wojewoda; czy Twój obiekt jest hydrotechniczny, ustal z organem (wniosek). W art. 29 ustawa nie nazywa jazu ani zastawki (jaz pojawia się dopiero w art. 55 ust. 1 pkt 1 lit. g i w załączniku); czy Twoje urządzenie jest obiektem piętrzącym wodę z ust. 1 pkt 13, rozstrzygnij z projektantem albo organem. Prawo wodne i ochrona przyrody wynikają z innych przepisów, których ten serwis nie omawia.
Podstawa: Prawo budowlane, art. 29 ust. 1 pkt 13; Prawo budowlane, art. 29 ust. 3 pkt 1; Prawo budowlane, art. 29 ust. 2 pkt 14; Prawo budowlane, art. 82 ust. 3 pkt 2; Prawo budowlane, art. 28 ust. 1.
Staw lub zbiornik na gruntach rolnych opisuje poradnik Gospodarstwo rolne: budynek gospodarczy, silos i staw.
Przykłady
- Mur oporowy 0,6 m przy skarpie na działce: bez zgłoszenia i pozwolenia (art. 29 ust. 2 pkt 38).
- Mur oporowy 1,5 m: art. 29 go nie wymienia, więc według zasady z art. 28 ust. 1 pozwolenie na budowę (wniosek). Remont takiego muru: zgłoszenie (art. 29 ust. 3 pkt 2 lit. a, wniosek).
- Pochylnia przy wejściu do domu, przeznaczona dla domownika na wózku: bez zgłoszenia i pozwolenia (art. 29 ust. 2 pkt 16); osobno oceń roboty w ścianie zewnętrznej domu (na przykład nowe drzwi), które mogą być przebudową przegród zewnętrznych z ust. 3 pkt 1 lit. a (wniosek co do takiego zakresu robót).
- Zewnętrzna winda lub platforma schodowa przy budynku: ustawa tych urządzeń nie wymienia; zapytaj organ albo projektanta.
- Przepust 0,5 m2 pod rowem przy działce: bez zgłoszenia i pozwolenia według Prawa budowlanego (art. 29 ust. 2 pkt 12); zgoda zarządcy rowu osobno.
- Przepust 2 m2 i długości 12 m: zgłoszenie (art. 29 ust. 1 pkt 36).
- Wylot rury do cieku naturalnego: zgłoszenie (art. 29 ust. 1 pkt 37).
- Pomost 15 m i wysokości 1,5 m nad dnem akwenu: zgłoszenie (art. 29 ust. 1 pkt 8).
- Pomost 30 m: art. 29 go nie wymienia, więc według zasady z art. 28 ust. 1 pozwolenie na budowę (wniosek).
- Obiekt piętrzący wodę o wysokości piętrzenia 0,5 m, poza śródlądowymi drogami wodnymi i poza parkami narodowymi, rezerwatami, parkami krajobrazowymi i ich otulinami: zgłoszenie (art. 29 ust. 1 pkt 13).
Jak to sprawdzić przed budową
- Zmierz parametry, od których ustawa uzależnia próg: wysokość konstrukcji oporowej (ustalając, od czego ją liczysz), przekrój i długość przepustu, długość i wysokość pomostu, wysokość piętrzenia.
- Porównaj z progami: 0,80 m (konstrukcje oporowe), 0,85 m2 i 3 m2 oraz 20 m (przepusty), 25 m i 2,50 m (pomosty), 1 m (piętrzenie).
- Przy pochylni ustal, czy jest przeznaczona dla osób niepełnosprawnych, i czy roboty dotykają ściany zewnętrznej lub elementów konstrukcyjnych budynku.
- Sprawdź w gminie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i wymagania prawa wodnego, drogowego i ochrony przyrody. Tego tu nie opisujemy.
- Gdy obiekt albo teren jest wpisany do rejestru zabytków, sprawdź art. 29 ust. 7 (zob. Czy trzeba zgłosić remont).
- Gdy trzeba zgłosić, zrób to według poradnika Zgłoszenie robót budowlanych krok po kroku.
Zastrzeżenia
- Poradnik opisuje przepisy w brzmieniu tekstu jednolitego Dz.U. 2026 poz. 524 i późniejszych zmian, które sprawdzamy.
- Prawo budowlane nie definiuje konstrukcji oporowej ani nie określa w art. 29, od czego liczy się wysokość 0,80 m. W razie wątpliwości zapytaj projektanta lub organ.
- Wyjątki z art. 29 nie obowiązują, gdy roboty wymagają zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych (ust. 5a: wtedy pozwolenie na budowę) albo przedsięwzięcie wymaga oceny oddziaływania na środowisko lub na obszar Natura 2000 (ust. 6: pozwolenie na budowę). Przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków potrzebne jest pozwolenie na budowę, a na obszarze wpisanym do rejestru zgłoszenie; w obu przypadkach dołącza się pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków albo jego zaświadczenie o dokonaniu zgłoszenia, wobec którego nie wniósł sprzeciwu (art. 29 ust. 7, w brzmieniu obowiązującym od 3 czerwca 2026 r.).
- Windy, platform schodowych i podnośników ustawa w art. 29 nie wymienia; to pytanie do organu.
- To informacja, nie porada prawna.
Sprawdź, czy prace wymagają zgłoszenia.
Źródła
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 524 (art. 3, 5, 9, 28, 29, 82).